| 原文 | 拼音 |
| 先帝创业未半而中道崩殂,今天下三分,益州疲弊,此诚危急存亡之秋也。 | xiān dì chuàng yè wèi bàn ér zhōng dào bēng cú, jīn tiān xià sān fēn, yì zhōu pí bì, cǐ chéng wēi jí cún wáng zhī qiū yě. |
| 然侍卫之臣不懈于内,忠志之士忘身于外者,盖追先帝之殊遇,欲报之于陛下也。 | rán shì wèi zhī chén bù xiè yú nèi, zhōng zhì zhī shì wàng shēn yú wài zhě, gài zhuī xiān dì zhī shū yù, yù bào zhī yú bì xià yě. |
| 诚宜开张圣听,以光先帝遗德,恢弘志士之气,不宜妄自菲薄,引喻失义。 | chéng yí kāi zhāng shèng tīng, yǐ guāng xiān dì yí dé, huī hóng zhì shì zhī qì, bù yí wàng zì fēi bó, yǐn yù shī yì. |
| 亲贤臣,远小人,此先汉所以兴隆也;亲小人,远贤臣,此后汉所以倾颓也。 | qīn xián chén, yuǎn xiǎo rén, cǐ xiān hàn suǒ yǐ xīng lóng yě; qīn xiǎo rén, yuǎn xián chén, cǐ hòu hàn suǒ yǐ qīng tuí yě. |
| 先帝在时,每与臣论此事,未尝不叹息痛恨于桓、灵也。 | xiān dì zài shí, měi yǔ chén lùn cǐ shì, wèi cháng bù tàn xī tòng hèn yú huán、líng yě. |
| 今有尚书陈震,可使于秦川;将军姜维,可使于西边。 | jīn yǒu shàng shū chén zhèn, kě shǐ yú qín chuān; jiāng jūn jiāng wéi, kě shǐ yú xī biān. |
| 臣本布衣,躬耕于南阳,苟全性命于乱世,不求闻达于诸侯。 | chén běn bù yī, gōng gēng yú nán yáng, gǒu quán xìng mìng yú luàn shì, bù qiú wén dá yú zhū hóu. |
| 先帝不以臣卑鄙,猥自枉屈,三顾臣于草庐之中,咨臣以当世之事。 | xiān dì bù yǐ chén bēi bǐ, wěi zì wǎng qū, sān gù chén yú cǎo lú zhī zhōng, zī chén yǐ dāng shì zhī shì. |
| 由是感激,遂许先帝以驱驰。 | yóu shì gǎn jī, suì xǔ xiān dì yǐ qū chí. |
| 后值倾覆,受任于败军之际,奉命于危难之间。 | hòu zhí qīng fù, shòu rèn yú bài jūn zhī jì, fèng mìng yú wēi nàn zhī jiān. |
| 受命以来,夙夜忧叹,恐托付不效,以伤先帝之明。 | shòu mìng yǐ lái, sù yè yōu tàn, kǒng tuō fù bù xiào, yǐ shāng xiān dì zhī míng. |
| 故五月渡泸,深入不毛。 | gù wǔ yuè dù lú, shēn rù bù máo. |
| 今南方已定,兵甲已足,当奖率三军,北定中原。 | jīn nán fāng yǐ dìng, bīng jiǎ yǐ zú, dāng jiǎng lǜ sān jūn, běi dìng zhōng yuán. |
| 庶竭驽钝,攘除奸凶,兴复汉室,还于旧都。 | shù jié nú dùn, rǎng chú jiān xiōng, xīng fù hàn shì, hái yú jiù dōu. |
| 此臣所以报先帝而忠陛下之职分也。 | cǐ chén suǒ yǐ bào xiān dì ér zhōng bì xià zhī zhí fèn yě. |
| 至于斟酌损益,进尽忠言,则攸之、祎、允之任也。 | zhì yú zhēn zhuó sǔn yì, jìn jìn zhōng yán, zé yōu zhī、yī、yǔn zhī rèn yě. |
| 愿陛下托臣以讨贼兴复之效,不效,则治臣之罪,以告先帝之灵。 | yuàn bì xià tuō chén yǐ tǎo zéi xīng fù zhī xiào, bù xiào, zé zhì chén zhī zuì, yǐ gào xiān dì zhī líng. |
| 若无兴德之言,则责攸之、祎、允等之慢,以彰其咎。 | ruò wú xīng dé zhī yán, zé zé yōu zhī、yī、yǔn děng zhī màn, yǐ zhāng qí jiù. |
| 陛下亦宜自谋,以咨诹善道,察纳雅言,深追先帝遗诏。 | bì xià yì yí zì móu, yǐ zī zōu shàn dào, chá nà yǎ yán, shēn zhuī xiān dì yí zhào. |
| 臣不胜受恩感激,今当远离,临表涕零,不知所言。 | chén bù shèng shòu ēn gǎn jī, jīn dāng yuǎn lí, lín biǎo tì líng, bù zhī suǒ yán. |